Home » Aktuelnosti » Oslonac semberskog seljaka

Oslonac semberskog seljaka

Bijeljina

  • U opštini Bijeljina je pronađen dobar model podsticaja poljoprivredne proizvodnje sredstvima iz lokalnih izvora
  • Poljoprivrednicima u Semberiji je daleko lakše da proizvedu nego da prodaju svoje proizvode pa je Agrarni fond opštine Bijeljina podržao prerađivače sa ciljem da oni otkupe što veće količine poljoprivrednih proizvoda na lokalnom nivou
  • Pored primarne poljoprivredne proizvodnje i prerade stimuliše se i podizanje kvaliteta života na selu kako bi se obezbijedio opstanak mladih na selu
  • Šta o dosadašnjim iskustvima Agrarnog fonda opštine Bijeljina kaže Ivan Stević, direktor ove institucije

Bijeljinska opština predstavlja izrazito  agrarno područje. U ovom kraju smještenom u zagrljaju Save i Drine i oivičenom obroncima planine Majevice oko 42 odsto stanovništva bavi se poljoprivredom. U ovoj privrednoj grani stvara se oko 30 odsto bruto proizvoda. Opština Bijeljina ima nešto manje od 56.000 hektara poljoprivrednog zemljišta, od čega su 51.337 hektara oranice i bašte, 2.892 hekatara voćnjaci, 1.353 hektara livade i pašnjaci, 52 hektara ribnjaci i bare, a šume se prostiru na 10.700 hektara. Mogućnosti za razvoj poljoprivredne proizvodnje su ovdje, zaista, velike. Semberija je najveći proizvoćač povrća u Bosni i Hercegovini, druga je u proizvodnji pšenice po glavi stanovnika u Republici Srspkoj, a treća u proizvodnji kukuruza, koji je najzastupljenija poljoprivredna kultura u ovom kraju.

Prije oko tri decenije u većem dijelu bijeljinske opštine, tačnije na oko 42.000 hektara, sprovedena je komasacija. Istovremeno na oko 19.000 hektara realizovan je obiman program hidromelioracija, čime su stvoreni uslovi za odvodnjavanje suvišnih voda i zaštita od spoljnih voda, a za oko dvije hiljade hektara obezbijeđeni su uslovi za navodnjavanje.

Sasvim je razumljivo da se poljoprivreda u Strategiji razvoja opštine Bijeljina do 2015. godine našla među najozbiljnijim prioritetima. Lokalna zajednica je godinama podržavala razvoj poljoprivredne proizvodnje i ruralni razvoj u cjelini. Da bi ta podrška bila sistematska i kontinuirana i da bi se obimni potencijali što efikasnije koristili, ovdje je 2008. godine formiran Agrani fond opštine Bijeljina, prvi i do sada jedini ove vrste u Bosni i Hercegovini.

PROJEKTI

Agrarni fond opštine Bijeljina je angažovao istaknute univerzitetske profesore sa Agronomskog fakulteta u Čačku da semberskim poljoprivrednicima približe način izrade idejnih projekata za savremenu gradnju objekata u poljoprivrednim gazdinstvima. Najviše pažnje poklonjeno je objektima za stočarstvo, farme goveda, svinja, ovaca i koza, ali i za podizanje voćnjaka. Jer, pokazalo se da neke greške koje se naprave na početku realizacije investicije ne mogu nikad da se isprave. Ovi istinski eksperti za investicije u poljoprivredi su boravili među semberskim poljoprivrednicima i održali im predavanja, koja su sigurno bila od velike koristi svima onima koji su se opredijelili za podizanje novih objakrata, voćnjaka, staklenika, plastenika…

Zadaci su jasni

Formiranje Agrarnog fonda opštine Bijeljina predstavlja sprovođenje u život Strategije razvoja opštine Bijeljina do 2015. godine. U ovom razvojnom dokumentu definisani su očekivani rezultati, i to:

  • povećana ukupna poljoprivredna proizvodnja sa znatno većim finansijskim efektima,
  • povećan broj realizovanih razvojnih projekata pojedinačnih firmi i komercijalnih gazdinstava,
  • usklađenost većine poljoprivrednih proizvoda sa evropskim i međunarodnim standardima i, shodno tome, povećana njihova konkurentnost,
  • podizanje ruralne infrastructure na viši nivo i ostanak stanovnika na selu.

A kada su u pitanju prioriteti u širokoj lepezi poljoprivredne proizvodnje u prvom planu su se našli: razvoj proizvodnje u zaštićenom prostoru, razvoj voćarstva, razvoj stočarstva i razvoj i revitalizacija prerađivačkih kapaciteta.

- U našem Statutu su postavljeni ciljevi i zadaci Agrarnog fonda opštine Bijeljina. To su organizovanje, razvoj i unapređenje poljoprivrede na području opštine Bijeljina, ruralni razvoj na području opštine Bijeljina, prikupljanje, raspoređivanje i usmjeravanje sredstava te podsticanje, pomoć i povezivanje raznih oblika proizvodne saradnje između lica koja se bave poljoprivredom. Ustvari, naš fond prati Program razvoja i unapređenja poljoprivrede i ruralnog razvoja na području opštine Bijeljina. U prve tri godine jedini izvor sredstava bio je opštinski budžet. Godine 2010. imali smo na raspolaganju 1,1 milion konvertibilnih maraka, ove godine ta sredstva su iznosila 1,77 miliona, a u prvim projekcijama budžeta za 2012. godinu predviđeno je da se za Agrarni fond izdvoji 1,55 miliona konvertibilnih maraka. Sredstva se koriste za podsticaje proizvodnji i dohotku, konkretnije, riječ je o podršci otkupu povrća, voća, šećerne repe i duvana. Značajna sredstva izdvajamo i za kalcifikaciju zemljišta.  Ta mjera je itekako bitna za kvalitet zemljišta i u godini koja se bliži kraju (2011) Fond je obezbjeđivao 75, a poljoprivredni proizvođači 25 odsto sredstava za troškove kalcifikacije. Ranije je odnos bio 50:50, ali smo ocijenili da je ove godine ekonomski položaj poljoprivrednika teži pa smo se odlučili da promijenimo odnos na 75:25. Sredstva se nadalje izdvajaju za podršku ruralnom razvoju i to za: stočarstvo, voćarstvo, plasteničku i stakleničku proizvodnju, zatim za afirmaciju domaće poljoprivredne proizvodnje, troškove izgradnje infrastrukture, udruženjima poljoprivrednika pružamo pomoć, podržavamo edukaciju, prezentacije projekata, posjete sajmovima… Dio sredstava odvajamo za vanredne i nepredvidive situacije (poplave i druge elekementarne nepogode i sl.). Na početku rada usvojili smo Pravilnik o načinu i uslovima podsticaja u poljoprivrednoj proizvodnji, koji sadrži sve potrebne procedure  i sve ostalo vezano za korišćenje sredstava Fonda – kaže Ivan Stević, direktor Agrarnog fonda opštine Bijeljina.

ZADRUGARSTVO

- Ovog ljeta prerađivačke firme su direktno obezbjeđivale sirovine od poljoprivrednih proizvođača. Takva praksa ne može dobiti prolaznu ocjenu. Naime, veliki prerađivači ne mogu da nađu interes u poslovnim odnosima sa najsitnijim poljoprivrednicima. Takav direktan kontakt je neracionalan.  Zato je nužno imati organizatora proizvodnje i otkupljivača na terenu, koji će biti veza između fabrike i poljoprivrednika. Najnormalnije je da ta uloga pripadne poljoprivrednim zadrugama. Ali, naš zadružni sektor je bremenit problemima i njemu je potrebna “infuzija” da bi uspješno obavio te poslove. Usitnjeni proizvoćači, a oni su očigledno naša realnost,  samo objedinjeni u zadrugama mogu postati faktor na tržištu – kaže Ivan Stević, direktor Agrarnog fonda opštine Bijeljina.

Tržište je ključ proizvodnje

Za bolji rod

Poljoprivrednici sa područja opštine Bijeljina prodavali su svoje proizvode prije rata baš “od Triglava do Đevđelije”. Nije bilo pijace na kojoj se nisu mogli sresti. Međutim, ratna zbivanja i ustrojstvo novih državica na prostorima bivše Jugoslavije suzili su tržište i semberski poljoprivrednici, posebno povrtari, imaju velike muke sa plasmanom svojih proizvoda. Da bi se ublažili ovi problemi, posebna pažnja se poklanja organizovanom otkupu voća i povrća. Minulog ljeta značajne količine ovih poljoprivrednih proizvoda otkupili su lokalni prerađivači “Sava Semberija”, “Spektar drink”, “Tanasić”, “Balatunka”, a pojavila se i nova porodična firma za preradu povrća i voća “Vukovići” iz Trnjaka. Prerađivači su stimulisani sa 10 odsto od otkupne cijene. S obzirom da je i pored suše na području Semberije povrća bilo u izobilju i  prijatila je opasnost da kvalitetni plodovi propadnu. Međutim, lokalni prerađivači su išli čak  na uvećanje planova prerade. Preyzimanjem tržnih viškova od poljoprivrednih proizvođača velike količine kvalitetnog povrća spašene su unuštavanja i nisu dospjele na đubrište. Većina ovdašnjih prerađivača je obezbijedila čak 90 odsto potrebnih sirovina na području opštine Bijeljina. “Sava Semberija” je otkupila oko 2.500, a “Tanasić” 1.800 tona povrća za preradu. Svi prerađivači su ostvarili finansijsku podršku kod Agrarnog fonda opštine Bijeljina.

- Agrarni fond se za kratko vrijeme u velikoj mjeri afirmisao kod poljoprivrednih proizvođača – riječi su Ivana Stevića. – Oni su u njemu vidjeli neku vrstu svog oslonca. Sama činjenica da je 2010. godine bilo 920, a 2011. godine 1.300 zahtjeva za podsticaje, najbolje ilustruje interesovanje poljoprivrednika za ovaj vid finansijske podrške. Zanimljiv je podatak da je u 2011. godini bilo 180 zahtjeav za plastenike i staklenike i navonjavanje u njima. Ali, malo je sredstava za tako veliki broj zahtjeva. Očigledno je da Semberija ima velike potencijale i da se pojavljuju mladi i ambiciozni poljoprivrednici koji su spremni na istinske proizvodne poduhavte. Trudićemo se da ih  podržimo. U svakom slučaju, dosadašnja  iskustva, iako se ne radi o dugom vremenskom periodu,   najbolje su potvrdila da je Agrarni fond opštine Bijeljina prava stvar i da je njegovo djelovanje u funkciji ostvarenja ciljeva postavljenih Strategijom razvoja opštine Bijeljina.

DOGOVOR

Kada je na početku 2011. godine vođena javna rasprava o Pravilniku o uslovima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za razvoj poljoprivrede i sela u 2011. godini u Bijeljini su poljoprivrednici iznijeli čitav niz mišljenja, primjedbi i prijedloga. Odmah se znalo da sve to neće moći da dobije prolaz i bude ugrađeno u Pravilnik. Lokalna vlast i Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske su se dogovorili da Agrarni fond opštine Bijeljina ne donosi svoj plan trošenja sredstava za 2011. godinu sve dok ne bude objavljen Pravilnik za podsticaje na republičkom nivou. Cilj ovog dogovora je bio da se sredstvima iz opštinskih izvora interveneše tamo gdje nije dostiglo iz republičke kase. Takvo dogovoranje je za svaku pohvalu, od obostrane je koristi, a, što je najvažnije, u interesu je poljoprivrednih proizvođača.

Facebook Komentari

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>