Home » Voćarstvo » Njivska proizvodnja dinja

Njivska proizvodnja dinja

Direktna sjetva najčešća

Vrijeme sjetve je po prestanku opasnosti od kasnih proljećnih mrazeva, od 25. aprila do 5. maja, to jest kada je površinski sloj zemljišta zagrijan na oko 15 stepeni

Dinja

U plodoredu dinja dolazi na prvo mjesto poslije jednogodišnjih ili višegodišnjih leguminoza, krompira, strnih žita ili povrća. Na istu površinu ne bi trebalo da se vrati tri-četiri godine. Zahtijeva duboka, strukturna i topla zemljišta neutralne reakcije, mada podnosi i blago kisela do rN 5. Za gajenje dinja treba izabrati parcelu zaštićenu od jakog vjetra, jer su vriježe osjetljive na pomijeranje.

Dinje počinju da niču pri temperature zemljišta 15 stepeni, a optimalna je preko 25 stepeni, kada nikne za pet do osam dana. Ako zbog niskih temperature ne nikne za dve nedjelje, sjeme istrune i mora da se presijava. Optimalna temperatura za sve faze rasta i razvoja dinje je preko 25, a dobro izdržava i preko 40 stepeni. Pri temperaturi nižoj od 18 stepeni dinja prestaje da cvjeta, a na nižoj od 10 stepeni prekida se rast.

Za uspješnu proizvodnju dinja jedan od bitnih uslova je svjetlost. Ona ne može da uspijeva bez direktne sunčeve svjetlosti. Zahtjevi prema svjetlosti su veoma veliki, posebno u fazi cvjetanja. Pri nedostatku svjetlosti, po oblačnom vremenu, biljka odbacuje cvjetove, smanjuje se broj plodova, a oni koji su obrazovani lošeg su kvaliteta.

Dinja je među povrćem najveći potrošač vode, jer stvara veliku vegetativnu masu i mnogo plodova. Za stvaranje jednog kilograma suve materije potroši 621 litar vode (transpiracioni koeficijent). Po transpiracionom koeficijentu nadmašuje i kupus (539), koji se vrlo često navodnjava. Dinja dobro uspijeva pri nešto suvljem vazduhu, kada je relativna vlaga od 60 70 odsto. Mada ima snažan korijenov sistem, u nedostatku zemljišne vlage dolazi do opadanja cvjetova i tek zametnutih plodova. Zbog nedostatka vode u fazi narastanja plodova, oni dobijaju nepravilan oblik, jer biljka može da crpi vodu iz vlastitih plodova. Takođe, i suvšna  količina vode u periodu sazrijevanja ima negativan efekat, jer se gubi na kvalitetu plodova.

Osnovna obrada zemljišta za proizvodnju dinja obavlja se u jesen na dubinu 25-30 santimetara. To doprinosi da zemljište tokom zime upija veliku količinu vlage, izmrzne i stvori se mrvičasta struktura. Predsjetvena priprema izvodi se u proljeće na dubinu 10 santimetara, neposredno prije sjetve,  odnosno sadnje. Kultiviranje cijele površine mora da bude kvalitetno, teren dobro poravnat bez mikrodepresija, i da se dobije mrvičasta struktura bez jače sabijenosti. Od kvaliteta izvođenja kultiviranja zavisi ravnomjerno nicanje biljaka pri direktnoj sjetvi dinje.

Visok i stabilan prinos dinje je u velikoj mjeri povezan s obezbijeđenošću biljaka optimalnim količinama hraniva. Prije osnovne obrade u jesen, po njivi se rasturi oko 50 tona svježeg stajnjaka po hektaru. Ako se koristi zgoreli stajnjak, unosi se u proljeće po cijeloj površini do 30 tona po hektaru. Pri ručnoj sjetvi u kućice za jednu je potrebno oko pet kilograma (dvoje vile) dobro zgorelog stajnjaka.

Na osnovu plodnosti zemljišta, dinja se najčešće đubri sa 60 do 80 kilograma azota po hektaru u nitratnom ili amonijačnom obliku, 80-100 kilograma fosfora i 100-120 kilograma kalijuam. Mineralna NPK hraniva najbolje je dodati u dva navrata: prvu polovinu do sjetve odnosno sadnje, a ostalo u vidu prihranjivanja kada biljke počnu da formiraju vriježe. Prihranjivanje je moguće i oko biljke,    odnosno kućice, pri čemu se hraniva racionalno koriste.

Dinja se proizvodi direktnom sjetvom sjemena , što je češći slučaj, ili iz rasada za ranu proizvodnju.

Sjetva se obavlja na dobro pripremljenom zemljištu, mašinski na međuredni razmak 1,5 metara a u redu 40 santimetara. Polaže se po jedno sjeme na dubinu od tri-četiri santimetra. U zavisnosti od sorte, odnosno krupnoće sjemena, za ovaj način sjetve potrebno je od 1,5 do tri kilograma sjemena po hektaru.

Ako je sjetva ručna, prethodno se markerom obilježe mjesta za kućice na 1,5 metara red od reda, a u redu 40-60 santimetara. Kućice se iskopaju do dubine 25-30 santimetara. U njih se stavlja dobro zgoreli stajnjak, koji se pomiješa sa zemljom. U tako pripremljenu kućicu sije se tri-četiri sjemena. Za ručnu sjetvu potrebno je nešto više sjemena, nego za mašinsku, četiri-pet kilograma sjemena po hektaru. Prije sjetve moguće je i naklijavanje sjemena ili potapanje u mlaku vodu  nekoliko časova. Nakon nicanja biljaka na njivi potrebno je prorjeđivanje. Ostavljaju se dvije najrazvijenije biljke po kućici.

Vrijeme sjetve je po prestanku opasnosti od kasnih proljećnih mrazeva, od 24. aprila do 5. maja, to jest kada je površinski sloj zemljišta zagrijan na oko 15 stepeni.

Kod nas dosta proizvođača praktikuje proizvodnju dinje na malč foliji uz fertirigaciju, što povećava prinos, plodovi dozrijevaju ranije, zdraviji su i kvalitetniji.

Mr Dragan JOVIĆEVIĆ

Institut za ratarstvo i povrtarstvo,

Novi Sad

Facebook Komentari

2 komentara

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>