Home » Ratarstvo » N-min metoda najpouzdanija

N-min metoda najpouzdanija

Značajna mjera u proizvodnji pšenice

Pšenica

Tradicionalno prihranjivanje pšenice azotom tokom vegetacije često dovodi do preobilnih ili nedovoljnih količina ovog elementa u zemljištu. Preobilno đubrenje može dovesti do oštećenja korijenovog sistema i povećanog ispiranja NO3, a time i nepotrebnih troškova i zagađivanja životne sredine. Ukoliko su količine nedovoljne, posljedica je – smanjenje prinosa. Cilj je, dakle, optimalno đubrenje.

Da bismo imali racionalno prihranjivanje pšenice potrebno je imati informacije o stanju i pristupačnosti azota u zemljištu i biljci.

Sadržaj lakopristupačnog, tj. mineralizovanog azota određuje se pred samo prihranjivanje, što proizvođači dobro znaju. Analiza zemljišta je jedini pouzdan način da se sazna stanje azota, njegova distribucija i količina u zoni korijena pšenice. Jedino takozvana N-min metoda daje mogućnost određivanja optimalne doze azota (N) za prihranjivanje na svakoj parceli. Time se ispunjava veoma važan uslov za postizanje visokog prinosa i kvaliteta zrna kod svake sorte (M. Malešević i sar.)

O ulozi azota u formiranju prinosa i tehnološkog kvaliteta zrna poljoprivrednici uglavnom dovoljno znaju. Poznato je i vrijeme (kalendarski) kada azot treba unositi. Ipak, na neke činjenice treba podsjetiti. To činimo citirajući prof. dr Miroslava Maleševića sa saradnicima.

- U oraničnom sloju zemljišta se nalazi 6.000-9.000 kilograma azota po hektaru (na plodnijim zemljištima i više). On je vezan, tj. imobilisan. Mobilišu ga aerobni mikroorganizmi, koristeći ga i za sopstvenu ishranu. Mobilisani, tj. mineralizovani azot je u obliku nitrata (NO3-N) i njegova godišnja količina kreće se od jedan do dva odsto ukupnog sadržaja azota. To znači da se sadržaj lakopristupačnog azota kreće od 60 do 200 kilograma po hektaru na godišnjem nivou. Ovaj azot koriste biljke. Razlike do ukupnih potreba za formiranje prinosa (maksimalno mogućeg u datim uslovima) proizvođači dodaju prihranjivanjem. To je suština metode. Pošto količina mineralizovanog azota zavisi od uslova godine, plodnosti parcele, predusjeva, znači da optimalna doza azota mora biti utvrđivana za svaku parcelu u toku svake godine.

Preporučuju se dvije prihrane da bi se obezbijedio kontinuitet u ishrani pšenice tokom vegetacije. Prvo se prihranjuju najbujniji usjevi jer je kod njih utrošen azot za njihov razvoj. Pšenica koja je izbokorila prihranjuje se u prvoj prihrani krajem februara, početkom marta a u drugoj krajem marta ili početkom aprila. Pšenica koja ima slabiji razvoj prihranjuje se u prvoj prihrani sredinom marta, a drugoj mjesec dana kasnije. Prvu prihranu treba obaviti na vrijeme jer se time povećava bokorenje i gustina sklopa. Kod plodnih zemljišta i bujnih usjeva treba smanjiti normu azota za 15 do 20 odsto i prihranu izvršiti nešto kasnije da ne bi došlo do polijeganja usjeva.

Međutim, veoma često poljoprivrednici ne mogu da postupe po savjetima stručnjaka i blagovremeno. Na višim zemljištima, koja nikada ne pate od suviška vode, lako je posao obaviti kvalitetno i na vrijeme. No, na nižim zemljištima na kojima su podzemne vode visoke to je složeniji posao. Vremenske prilike utiču na procese u zemljištu. Ako je ono zasićeno vlagom, izgubiće uobičajenu strukturu, smanjen je kapacitet za vlagu i vazduh, jednostavno, postalo je zbijeno. Nivo podzemnih voda će uticati na rast korijenovog sistema. Pošto korijen pšenice ne raste kroz vodu, njegova dubina će zavisiti od nivoa vode u zemljištu. Ako se podzemna voda povuče, korijen će nastaviti rast u dubinu sve do faze intenzivnog porasta pšenice, od druge polovine aprila do sredine maja, kada se njegov rast obustavlja. [to se voda kasnije povuče štete na korijenu će biti veće. Povlačenjem podzemne vode povlače i mineralizovani azot, koji se nalazi u vodenom rastvoru. Prošle godine u više krajeva Republike Srpske baš to se desilo na poljima zasijanim pšenicom.

Drugo prihranjivanje se obavlja u vrijeme vlatanja u zavisnosti od stanja i potreba biljaka. Ako je usjev dobro razvijen, zdrav, normalne gustine, dobro ishranjen, a predusjev neka jednogodišnja ili višegodišnja leguminoza ili dobro đubrena okopavina, ovo prihranjivanje može izostati. Međutim, ako je preusjev suncokret, uljana repica ili neka slabo đubrena okopavina sa zaoranim žetvenim ostacima, a usjev slabo razvijen, žut, prorijeđen, ovo prihranjivanje je obavezno i sigurno je da će značjno uticati na povećanje prinosa.

Facebook Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>