Home » Razno » Opekotine u poljoprivredi

Opekotine u poljoprivredi

Preuzeto iz novosadskog “Poljoprivrednika”, napisale Dr Jelena Nikolić i Prof. dr Zlata Janjić, Klinički centar Vojvodine

Oprezno na suncu

Opekotine spadaju u izuzetno teške povrede koje mogu da ugroze život pacijenta. Brojni su faktori koji dovode do nastanka opekotinskih povreda u poljoprivredi. Višečasovni rad u lošim uslovima, zamor, neadekvatno unošenje hrane, konzumiranje alkohola pri radu, nestručno rukovanje mašinama samo su neki od činilaca koji doprinose povređivanju. Povrede koje nastaju često su izuzetno mutilatne, mogu dovesti do značajnog invaliditeta i ugroziti život radnika.

Povrede u poljoprivredi karakterišu određene specifičnosti u odnosu na druge tipove trauma. Milje u kome se dešavaju povrede rezultat je interakcije ljudi, životinja, mašina i prirodnog okruženja što ih čini posebnim.

Povrede se karakterišu IT trijadom: značajnim gubitkom vremena od povređivanja do pružanja pomoći, izraženom kontaminacijom rane i velikom traumom tkiva i organa. Povrede često nastaju na udaljenom seoskim domaćinstvima, na njivi u toku radova, kada je povrijeđeni sam, te protekne dosta vremena dok mu se ne ukaže adekvatna pomoć. Ovo odlaganje medicinske pomoći ugrožava pacijenta, posebno kada je riječ o teškim inhalatornim i povredama praćenim značajnim gubitkom krvi. S obzirom na izrazitu kontaminiranost rana zbog prirode posla ove rane su izložene značajnom riziku za nastanak infekcije.

Činioci u nastanku opekotina

Prema etiološkim činiocima koji dovode do nastanka opekotine razlikuju se termičke, hemijske, električne i radijacijske.

Termičke opekotine nastaju pod dejstvom različitih toplotnih izvora, vrelih tečnosti, vrele pare i gasova, otvorenog plamena, kontakta sa vrelim predmetima (dijelovima mašina). Bez obzira na faktor koji uzrokuje termičko oštećenje, promjene koje nastaju mogu se podjeliti na lokalne i sistematske. Upravo taj dvostruki nivo djelovanja čini opekotine posebno teškim povredama. Lokalni efekat, odnosno opekotinska rana, nekada ne dominira kliničkom slikom, dok sistematski efekat može da ugrozi pacijenta. Opekotinska rana je u osnovi svih sistematskih promjena. Ona indukuje oslobađanje brojnih inflamatornih medijatora koji uslovljavaju promjene na svim organskim sistemima. U poljoprivredi opekotinske povrede često nastaju u kontaktu sa pregrijanim dijelovima mašina. Svi dijelovi mašine nakon višečasovnog rada predstavljaju grijna tijela čija temperatura značajno prelazi 42 stepena Celzijusa, temperaturu iznad koje nastaju ireverzibilne promjene na koži. Rad bez zaštitnih rukavica i neoprezno hvatanje metalnih dijelova lako će dovesti do opekotina šaka.

Opekotine plamenom su posebno teške s obzirom na to da su često udružene sa inhalatornom povredom. Eksplozije u zatvorenom prostoru, paljenje strnjike na poljima neki su od mogućih mehanizama za nastanak ovakvih povreda. U našim krajevima uobičajeno je paljenje strnjike na poljima. Plamen koji ovako nastane često izmakne kontroli, te dobijemo velika polja koja nekontrolisano gore. U ovakvim požarima često stradaju i ukućani koji pokušavaju da ugase vatru, djeca.

Osim lokalne opekotinske povrede udisanje vrelih para, asfiktičnih gasova kao što je ugljen-monoksid dovešće do teških oštećenja disajne funkcije i često smrtnog ishoda. Inhalatorna povreda predstavlja jedan od najznačajnijih faktora rizika za smrtni ishod kod opekotina.

Hemijske opekotine nastaju pod dejstvom različitih hemikalija na tkivo. U savremenoj poljoprivredi se intenzivno primjenjuju različiti hemijski preparati, prije svega u oblasti zaštite bilja. Slučajno povređivanje hemijskim preparatima može nastati pri radu i korišćenju ovih preparata u zaštiti bilja, ali i pri nepažljivom rukovanju sredstvima za dezinfekciju, ili usljed izlivanja sadržaja akumulatora prilikom popravljanja mašina (sumporna kiselina). Opasnosti koje postoje pri radu sa akumulatorima, kao najčešćeim izvorom nastanka hemijskih opekotina u poljoprivredi, mogu se svrstati u tri grupe: opasnost od neposrednog kontakta kože i sumporne kiseline, opasnost od udisanja gasova i para koje se pojavljuju prilikom punjenja akumulatora i opasnost od požara i eksplozija pri stvaranju električnog luka.

Karakteristično je da ove povrede obično rezultuju dubokim opekotinama, s obzirom na to da hemikalija nastavlja svoje štetno dejstvo i duže vrijeme nakon kontakta sa kožom. Garderoba natopljena hemikalijom i tkivo koje apsorbuje agens produžava oštećenje. Pored lokalnog efekta hemikalije se resorbuju u cirkulaciju te ovako povrijeđene uvijek treba pažljivo pratiti u smislu acidobanih disbalansa, poremećaja bubrežne funkcije, srčanih aritmija i slično.

Opekotine najčešće nastaju pod dejstvom različitih kiselina i baza. Štetni efekat kiseline na kožu zavisi prije svega od koncentracije kiseline, količine agensa koji djeluje, od dužine kontakta, stepena penetracije i mehanizma dejstva kiseline. One generalno izazivaju koagulacionu nekrozu tkiva sa precipitacijom proteina i oduzimanjem vode tkivima. Ove povrede su veoma bolne. Reakcije u koži su egzotermne i praćene oslobađanjem velike količine toplote. Lokalno dejstvo kiseline je progresivno te i nakon prestanka prolivanja kiseline po koži inhibirano tkivo se dalje oštećuje.

Najčešće baze koje izazivaju opekotine jesu kaustična soda (natrijum-hidroksid), amonijum-hidroksid), živi kreč (kalcijum-oksid). Baze izazivaju značajna oštećenja i progresivnije promjene od kiselina. U tkivu dovode do kolikvacione nekroze što omogućava dublje prodiranje baze i veće oštećenje. Oštećeno tkivo je pihtijasto, prozračno, nabubrilo, svijetlocrvene boje.

Fenolni i krezolni preparati koriste se kao dezinfekciona i dezinsekciona sredstva. Ovi preparati pri kontaktu s kožom dovode do koagulacione nekroze i hemolize eritrocita. Pored lokalnog štetnog dejstva njihova resorpcija daje sliku trovanja praćenu povraćanjem, gađenjem, bolovima u stomaku, poremećajem svesti koji može progresirati do kome i smrtnog ishoda.

Električne opekotine nastaju pri kontaktu sa izvorom električne energije, direktno ili preko voltinog luka i mogu se podjeliti u dvije grupe.

Elektrokombustije nastaju prilikom električnih pražnjenja sa formiranjem snažnog električnog polja, oslobađanjem velike količine toplote, često udruženom blast komponentom, ali bez neposrednog kontakta pojedinca sa izvorom električne struje (voltin luk, bljesak).

Elektrokucije su teške povrede koje nastaju prilikom uključivanja pojedinca u strujno kolo i kada postoji neposredni kontakt sa izvorom električne struje (ulazno i izlazno mjesto struje pri prolasku kroz tijelo). Najčešće su u osnovi povreda izazvanih električnom strujom kvarovi izolacije ili mašina i instalacija koje, u slučaju kontakta, dovode do prelaska višeg napona na čovjeka ili je riječ o upotrebi nepropisnog materijala i alata pri radu pod naponom. U radionicama ili na otvorenom prostoru gdje se radi dizalicama ili se na bilo koji način diže neki materijal u blizini električnih vodova može doći do kontakta tog materijala sa žicama i nastanka kratkog spoja ili se pak radnik koji rukuje dizalicom preko metalnog predmeta koji drži može uključiti u strujno kolo. Pri radu na električnim instalacijama ili vodovima pod naponom, sa alatom bez izolovane ručice, može se desiti da radnik preko metalnog alata, dobije udar usljed prolaska električne struje. Ovo su izuzetno teške povrede u slučajevima visokog napona koje mogu dovesti do smrtnog ishoda. Isto tako dodir provodnika s kiselinama ili parama može dovesti do nagrizanja izolacije i kratkog spoja u vodu. Preopterećenje električnih mašina zbog previsoke temperature ili grijanja namotaja može dovesti do postepenog gubitka izolacionih svojstava, pregorijevanja izolacije i stvaranja uslova za kreiranje kratkog spoja. Zastarjele i oštećene mašine predstavljaju veliku opasnost za rukovaoce i radeći njima oni su izloženi velikom riziku povređivanja. Savremena mehanizacija podrazumjeva upotrebu brojnih aparata sa električnim pogonom. Nestručna manipulacija aparatima, bez adekvatne zaštitne opreme, ili pak kvarovi s električnim pražnjenjima stare i neodržavane opreme, mogu dovesti do teških povreda.

Facebook Komentari

2 komentara

  1. Postovani
    ja sam napravio 100% prirodan melem za opekotine OPEKO-STOP, njegovo dejstvo nisam zeleo da pokazujem na slikama korisnika, vec prakticno na sebi. pogledajte pa zakljucite sami.
    youtube – melem za opekotine.
    facebook – melem za opekotine

    Pozdrav
    Krstic 065 82 30 443

  2. POSTOVANJE IZ BOSNE I HERCEGOVINE SAM.NA YOUTUBE SAM VIDJEO VAS SNIMAK KADA SE OPRZITE.OD KOLEGE MOGA SE SIN OPRZIO MALO VISE.JA IMAM KANTARIONOVO ULJE PRIRODNO KOJE SAM NAPRAVIO KADA SAM BIO U CRNOJ GORI BRAO KANTARION I MASLINOVO NERAFINIRANO ULJE DOMACE PROIZVODNJE.TRI MIJESECA JE STAJALO NA SUNCU U STAKLENOJ FLASI I SADA IMA BOJU NAFTE.STA TREBAM STAVITI U TO ULJE KOJE TRAVE DA BIH BILO EFIKASNIJE.NADAM SE DA CETE MI POMOCI OKO OVOG RECEPTA.UNAPRIJED ZAHVALAN. ANES.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>