Home » Razno » Božić, Božić blagi dan

Božić, Božić blagi dan

Badnjak

Božić je uz Uskrs jedan od dva najveća hrišćanska praznika kad se obilježava dan rođenja Isusa Hrista. Božiću prethodi četrdesetodnevni post koji počinje 28. novembra i u okviru kog su Djetinci, Materice, Paterice, Tucindan i Badnji dan kojim se i završava post.

Božić se od početka nije praznovao istog dana, već je tek u četvrtom vijeku, u vreme cara Arkadija, uvedeno da se Božić praznuje 25. decembra, po Julijanskom kalendaru (7. januara, po novom, Gregorijanskom). Toga istog dana Rimljani su imali praznik koji se zvao “Dies natalis Solis invicti”, dan slavljenja sunca koje se neprestano vraća ka ljetu i obnavlja, pa je praznovanje Božića određeno u taj dan da bi se potisnuo ovaj rimski praznik.

Božić je porodični praznik koji se slavi tri dana i u vezi kojeg postoji najviše običaja, a najčešći su polaganje badnjaka, zastiranje domova slamom, kvocanje i pijukanje, mješenje česnice, pečenje pečenice, položajnik, a ima i mnogih drugih vjerovanja.

Rano ujutro na Badnji dan, prije izlaska sunca, domaćin sa nekoliko muških članova porodice odlazi u šumu da siječe badnjak. Grupa svoj polazak objavljuje pucanjem iz pušaka i prangija. Za Badnjak se najčešće bira cer, a u njegovom nedostatku može poslužiti i drugi hrast. Badnjak se sječe sjekirom ukoso sa istočne strane. Grijući se oko badnjaka, ukućani se zagrijavaju ljubavlju i slogom.

Slama simbolizuje onu slamu u vitlejemskoj pećini na kojoj se Hristos rodio. Kada se unesu pečenica, badnjak i slama, ukućani svi zajedno stanu na molitvu, otpjevaju tropar “Roždestvo tvoje…”, pomole se Bogu, pročitaju molitve koje znaju, čestitaju jedni drugima praznik i Badnje veče i sjedaju za trpezu. Večera je posna, obično se priprema prebranac, sveža ili sušena riba i druga posna jela.

Česnica

Česnica je okrugli obredni hljeb koji je neizostavan dio božićnih običaja. Na početku ručka se okrene tri puta među ukućanima. Uobičajeno da se u nju stavi novčić (onaj ko ga pronađe se smatra sretnikom jer će tokom godine biti bogat, a domaćin je dužan da otkupi taj novčić), a u zavisnosti od kraja do kraja ubacuju se i drugi sitni predmeti.

U 250 grama mlakog mlijeka i 250 grama mlake vode rastope se kašičica šećera i dve kašičice soli. U kilogram mekog brašna stavi se 75 grama putera, dva jajeta. Sve se to dobro mijesi oko 15 minuta, a potom se stavi novčić. Pogača se oblikuje i spusti u pleh premazan margarinom, a gornja površina se premaže žumancetom i uz pomoć dvije viljuške podiže tijesto radi ukrašavanja. U nekim krajevima se koristi kukuruzno brašno, u nekim orasi…

Položajnik je prva osoba koja dolazi u kuću slavljenika. On pozdravlja ukućane tradicionalnim pozdravom „Hristos se rodi“. Položajnik je čovjek koji svojim dolaskom na Božić, ali i sve druge dane tokom godine, donosi radost u kuću domaćina.

Svim čitaocima koji slave čestitamo Božić uz tradicionalni pozdrav Mir Božji Hristos se rodi.

Facebook Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>