Home » Stočarstvo » Umiljato siroče i pod tuđu majku

Umiljato siroče i pod tuđu majku

Uzgoj mladunčadi bez roditelja

Često se dešava da se mladunčad domaćih životinja odgaja bez majčinog mlijeka. Razlozi za to mogu biti gubitak majke zbog smrtnosti, zloćudnosti i nedovoljno izraženog materinskog instinkta majke (kada majka ne prima mladunče), agalaktičkih i hipogalaktičkih stanja (stanja kad se mlijeko ne luči ili luči u nedovoljnim količinama), bolesti majke i drugo. U takvim situacijama najprirodnije bi bilo naći odgovarajuću dojilju iz iste vrste životinja. Međutim, takvu situaciju često nemamo i problem nastaje u nedostatku kolostruma ili u nedostatku mlijeka iste vrste životinja. Najčešće se kao osnov svih zamjena majčinog mlijeka uzima kravlje mlijeko uz prethodno razblaživanje i dodavanje raznih hranljivih materija zavisno od vrste kojoj mladunče pripada. Jedno je sigurno, a to je da se ni kod jedne vrste mladunčadi ne može u potpunosti zamjeniti majčino mlijeko.

Odgoj teladi

Kolostrum od velikog značaja

Za preživljavanje teladi u prvim danima po rođenju vrlo je bitno konzumiranje prvog mlijeka koje luči njihova majka, takozvanog kolostruma. Postoje i pokušaji da se vještačkim putem kod teladi stvori vještački (pasivni) imunitet unošenjem različitih antitijela. Takvi pokušaji daju osrednje rezultate, jer je nemoguće unijeti sva potrebna antitijela patogenih mikroorganizama, koji se nalaze u jednom zapatu. Na velikim farmama danas to nije problem jer se višak kolostruma nalazi skoro u svakom momentu, obzirom da se telenja krava dešavaju svakog dana. Takođe, izvjesna količina kolostruma trebalo bi da stoji u rezervi zamrznuta na temperaturi od minus 150 C. Na toj temperaturi ne dolazi do promjena u kvalitetu niti gubitku antitijela. Bolja varijanta je ako se kolostrum od više krava pomješa i zamrzne jer se mora računati na polivalentnost antitijela protiv stajskih patogenih mikroorganizama. Rezerve zamrznutog kolostruma treba zagrijati na 390 C i u količini 1 do 1,5 litra davati teladima tri puta u toku dana u jednakim vremenskim intervalima. Na ovaj način telad hraniti prva dva dana života, a trećeg i četvrtog dana mješati kolostrum i kravlje mlijeko u odnosu 1:2 i takođe ih tri puta hraniti. Dalja ishrana se nastavlja običnim kravljim mlijekom u zavisnosti od potrebe teladi. Prvog dana teladima treba aplicirati kompleks vitamina AD3E i preparate gvožđa. Telad treba maksimalno zaštititi od prehlada i infekcija i obezbjediti stimulans za rast u vidu davanja određenih količina minerala i vitamina kao i antibiotske preventivne zaštite.

Uzgoj jaradi i jagnjadi

Može i na flašicu

Porođaji (jarenje i jagnjenje) često mogu biti vrlo teški, uz izvođenje carskog reza ili znatna krvarenja, tako da nismo sigurni u preživljavanje majki, koje su, pri tome, dobile jedno ili više živih mladunčadi. Ako grla u periodu visoke bremenitosti (prije porođaja) nisu bolovala, prije nego što ih prinudno zakoljemo, podmećemo njihovu mladunčad da posišu kolostrum. Ako se ovako komplikovani porođaji dogode u toku sezone jarenja – jagnjenja, onda je nastale probleme (odgajivanje mladunčadi bez majki) lakše riješiti. Još je povoljnije ako imamo sinhronizovano (grupno) jagnjenje ovaca odnosno koza, koje smo vještačkim putem (pomoću hormona) izazvali. Naime, treba nastojati da mladunče koje je ostalo bez majke podmetnemo pod drugu životinju, koja ima jedno mladunče ili je pri porođaju ostala bez živih mladunčadi. Podmetanje mladunčadi se može vršiti pod jedinke sa jednim mladunčetom koje su jedan do dva dana ranije porođene, što je manje uspješno u odnosu na podmetanje pod jedinke koje su istovremeno ili jedan do dva dana kasnije porođene u odnosu na rođenje mladunčeta ostalog bez majke.

Prihvatanje tuđeg podmlatka u većini slučajeva je problematično i nešto je uspješnije kod ovaca u odnosu na koze. Najbolji momenat za podmetanje mladunčeta pod ovcu ili kozu je neposredno nakon porođaja, kada majka počinje da liže svoje mladunče. Tada bi sa sluzi koja se nalazi na njenom sopstvenom mladunčetu trebalo namazati mladunče koje se podmeće. Zatim oba mladunčeta prinositi ovci – kozi da ga liže. Ako se životinja koja treba igrati ulogu dojilje buni, onda je na jedno vrijeme (15 do 20 minuta) treba odvojiti u drugi boks i držati samu. Posle toga joj prinijeti mladunce i pratiti njenu reakciju. Ako odbija, pokušati da oba mladunca prethodno namazana sopstvenim kolostrumom, ponovo vratimo pred “zajedničku majku”. Ako i dalje odbija, onda takvu životinju treba u posebnom boksu vezati i pratiti da li oba mladunca uspjevaju sami da doje. Prvih nekoliko dana treba pomagati mladuncima da sisaju, a za to vrijeme životinja-dojilja bi trebalo da prihvati mladunca koji joj je dodjeljen.

Za uzgajanje jaradi može se koristiti čisto kravlje mlijeko, jer je po sastavu vrlo slično kozjem. Ukoliko nedostaje kolostruma, u cilju zaštite od infekcija u prvim danima života, treba ih zaštititi antibioticima. Takođe, kao stimulanse rasta, treba im dati minerale i vitamine (gvožđe, kompleks vitamina AD3E), a jagnjadima posebno u prvim danima života obavezno dati preparat Evita-selen.

Facebook Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>