Home » Ratarstvo » Značaj mehanizacije u proizvodnji hrane

Značaj mehanizacije u proizvodnji hrane

Izvod iz rada “Opremanje poljoprivredno mehanizacijom (2001-2010) – Traktori i pogonske mašine”

Mehanizacija od velike važnosti

Proizvodnja hrane, naročito, na većim posjedima, ne može se zamisliti bez raznovrsne i kvalitetne mehanizacije. Utvrđeno je da mehanizacija učestvuje u ostvarivanju genetskih potencijala na nivou 40-50 odsto. Praktično da nema uspješne proizvodnje bez savremene mehanizacije i njene pravilne primjene.

Opasnost od nepravilne primjene

Međutim, ako se mehanizacija nepravilno primjenjuje ili je nema dovoljno ili je lošeg kvaliteta, posljedice mogu biti značajne, a manifestuju se u sljedećem: povećano sabijanje zemljišta, loše izvođenje obrade, sjetve i njege, mehaničko oštećenje biljaka i plodova biljaka, povećani gubici pri ubiranju, izvođenju agrotehničkih operacija van optimalnih rokova i “zagađenje” zemljišta, vode i vazduha štetnim materijama iz izduvnih gasova ili hemijske zaštite. Prekomjerno sabijanje zemljišta izazvano mehaničkim djelovanjem točka i radnim tijelima poljoprivrednih mašina narušava odnos vazduha i vode u zemljištu. Pri tome se povećava otpor razvoju korijenovog sistema biljaka i stvaraju veoma nepovoljni uslovi za odvijanje mikrobiološke aktivnosti, što se negativno ispoljava na obezbjeđenje elemenata plodnosti zemljišta: hrane, vode, kiseonika, toplote i drugo. Istraživanja su pokazala da se ova pojava može ublažiti primjenom tehničkih i agrobioloških mjera, zatim kontrolisanim kretanjem mehanizacije, i smanjenjem broja prohoda. Od tehničkih mjera najveći efekat ima primjena gumenih gusjenica kao ekološkog hodnog sistema traktora i mašina. Utvrđeno je da se zbog prekomjernog sabijanja gubi do 225 američkih dolara po hektaru godišnje.

Kvalitet obrade, sjetve i njege usjeva utiče na ostvarenje prinosa i kvaliteta proizvoda svih biljnih vrsta. Tako je utvrđeno da nekvalitetna obrada zemljišta smanjuje prinos za 15-25 odsto, loše izvedena sjetva 10-15 odsto, a nekvalitetna mehanička i hemijska njega mogu prepoloviti prinos. Mehaničko oštećenje biljaka pri izvođenju agrotehničkih operacija, izazvano izborom neodgovarajućih mašina ili neadekvatnim korištenjem, utiče na prinos usjeva. Tako je utvrđeno da se prinos sjemenskog kukuruza zbog oštećenja lisne mase pri uklanjanju metlica smanjuje za 20-30 odsto. Oštećenje plodova pri izvođenju agrotehničkih operacija direktno utiče na smanjenje prinosa i kvaliteta proizvoda. Oštećenje se dešava naročito pri ubiranju, transportu i doradi, posebno kod sjemenskog materijala i povrća. Kod nekih biljnih vrsta utvrđeno je oštećenje plodova od 25 do 35 odsto. Gubici plodova pri ubiranju, kao rezultat neusavršenosti mašina ili lošeg izbora režima rada, javljaju se kod svih biljnih vrsta. Tako su utvrđeni gubici kod pšenice do 5 odsto, sjemenskog kukuruza oko 7 odsto, šećerne repe oko 8 odsto, a kod nekih povrtarskih kultura i preko 20 odsto, što je znatno više od dozvoljenih vrijednosti.

Nepravilna primjena mehanizacije smanjuje prinose

Pouzdanost i broj mehanizacije utiče na mogućnost izvršenja agrotehničkih operacija u optimalnim rokovima. Tehnološke operacije kao što su sjetva, njega, ubiranje i druge moraju se izvesti u najpovoljnjim agrotehničkim rokovima, što je osnova ostvarivanja većih prinosa i kvaltetnih proizvoda. Produženje rokova naročito pri izvođenju hemijske njege i ubiranja može uticati na znatno smanjenje prinosa većine biljnih vrsta.

“Zagađenje” zemljišta, vode i vazduha štetnim materijama i izduvnim gasovima nastaje zbog lošije podešenosti mašina za zaštitu bilja i sistema motora, loše odabrenog režima rada i povećane potrošnje goriva. Prema tome, u cijelom tehnološkom procesu proizvodnje i odrade proizvoda, mehanizacija je ključni faktor u ostvarivanju većih prinosa, boljeg kvaliteta i povećanja ekonomičnosti proizvodnje.

Facebook Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>