Home » Aktuelnosti » Uticaj šuma na klimu

Uticaj šuma na klimu

Pripremljeno na osnovu opširnijeg teksta prof. dr Miluna Krstića

Pluća zemljine kugle

Poznato je da je šuma kao najkompleksniji ekosistem snažan globalni modifikator klime, sa naročito velikim uticajem na svoju bližu okolinu, tako da je veoma značajna za životne uslove i drugih ekosistema kao cjeline. U današnje vrijeme, u uslovima sve izraženije ekološke krize u čitavom svijetu, šume sa svojim poznatim ekološkim svojstvima imaju posebnu ulogu u regulisanju prirodne (životne) sredine zaštitno-regulatornom i sanitarno-higijenskom funkcijom i grubo rečeno predstavljaju “pluća zemljine kugle”.

Dosadašnja brojna istraživanja su pokazala da se uticaj šume “klimatske prirode” najizraženije manifestuje kroz ublažavanje temperaturnih ekstrema, snižavanje temperature u odnosu na otvoren prostor za nekoliko stepeni u toku ljetnih dana, povećanje vlage vazduha. Šume, takođe, utiču na količinu, strukturu i raspodjelu padavina, na formiranje polja vjetra i vazdušna strujanja u samoj šumi i njenoj okolini, regulišu oticanje vode  i vrše njeno prečišćavanje itd. S obzirom na činjenicu da su šumska područja značajna za obezbjeđivanje zdravom i kvalitetnom vodom to i ova funkcija šume nameće novi momenat i pravi izazov za šumarstvo kao struku koje će u gazdovanju šumama morati da vodi računa i o “proizvodnji kvalitetne pijaće vode”.

Uticaji šume “neklimatske prirode”, poznatiji kao ostale funkcije šume, mnogobrojni su i raznovrsni. Posebno su značajni u industrijski razvijenim područjima, gdje su zemljište, voda, atmosfera, vegetacija i ljudska populacija izloženi povećanoj kontaminaciji raznim polutantima i agensima u čvrstom i gasovitom stanju. Zbog toga se često kaže da sve zelene površine i vegetacija uopšte, imaju ulogu “pluća naselja”.

Proizvodnja kiseonika je jedan od najvažnijih procesa u prirodi, koji nastaje normalnim funkcionisanjem biosfere – fiziološkim procesom fotosinteze u zelenim biljkama, uz istovremeni “utrošak” velike količine ugljendioksida. To je veoma značajno za smanjenje tzv. efekta staklene bašte, jer šume troše 42% atmosferskog CO2 koji apsorbuje toplotu i smatra se glavnim uzročnikom povećanja radijacionog zračenja.

Posebno je značajan i uticaj šume na zaštitu od emisije gasova i čvrstih čestica od kojih i sama šuma može biti ugrožena. Šuma vrši filtraciju vazduha tzv. “iščešljavanjem” čvrstih čestica. One, i razni aerosoli koji padaju prema zemlji, zadržavaju se na lišću, granama, stablima i tu se lijepe, a kasnije ih kiša spere i odvede u zemljište. Filtracija vazduha zasniva se na tome da je šuma efikasna prepreka horizontalnom strujanju vazduha, jer izukrštane grane imaju poznati efekat rešetke.

Neke biljke imaju sposobnost da izlučivanjem fitoncida dezinfikuju vazduh, odnosno ispoljavaju biohemijski efekat redukcije zagađivača (smanjuju broj mikroba) i sposbnost apsorpcije otrovnih supstanci.

Značajna je i uloga šume u neutralizaciji neugodnih mirisa koji se šire od energetskih postrojenja, saobraćaja, deponija smeća, kanalizacije… kao i smanjenja buke i radioaktivnosti.

Facebook Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>