Početna » Aktuelnosti » Voćarstvo u velikom usponu

0

Povećava se obim proizvodnje kukuruza, povrća i voća, a smanjuju površine pod pšenicom

Stimulativne mjere pozitivno utiču na povećanje proizvodnje mesa i mlijeka

Čak 95 odsto obradivih površina u opštini Gradiška se obrađuje, što je procenat kojim se rijetko koja druga opština može pohvaliti

Gojko Šerbula

Gojko Šerbula

Posljednjih godina učinjeno je zaista mnogo na povećanju obima poljoprivredne proizvodnje, ali u većini grana još nije dostignut predratni nivo, pogotovu u proizvodnji mesa, koja je bila najveća u Bosni i Hercegovini. Poljoprivredni resursi Lijevče polja i gradiškog Potkozarja još su nedovoljno iskorišteni zvog nedovoljnih stimulacija. Istina, posljednjih godina sa novoa Republike Srspke i Opštine Gradiška podsticajne mjere su sve zapaženije, ali je to nedovoljno, pogotovu kad se zna da se bez ikakve kontrole uvoze prekomjerne količine raznih prehrambenih proizvoda. Takav odnos prema domaćoj proizvodnji najviše unosi nezadovoljstvo među poljoprivredne proizvođače.

Pa, ipak, u odnosu na sve ono što se nepovoljno odražava na poljoprivrednu proizvodnju, vrijedni lijevčanski i potkozarski ratari, voćari, povrtari i stočari se ne predaju. Naprotiv, čine sve da se zemlja obradi. Procjenjuje se da je u prošloj godini od 50.600 hektara poljoprivrednih površina bilo obrađeno oko 95 odsto. Inače, velike obradive površine su u ratnom vremenu i više godina poslije rata bile zapuštene, posebno kada je riječ o parcelama bivšeg PIK-a „Mladen Stojanović“, čiji su pojedini dijelovi privatizovani. Tek u posljednjih nekoliko godina učinjeni su veliki napori da se zapuštene površine privedu kulturi i intenzivno obrađuju. Hiljade hektara površina koje su bile vlasništvo PIK-a „Mladen Stojanović“ dato je u koncesiju farmerima i pojedinim poljoprivrednim proizvođačima. Više od dvije hiljade hektara oranica dato je u višegodišnji zakup. Sve je to uticalo da površine zarasle u korov postanu pravi praznik za oči.

Kukuruz i povrće prednjače

Pozitivni pomaci se osjećaju posebno u proizvodnji kukuruza – najzastupljenije poljoprivredne kulture na imanjima poljoprivrednika i preduzeća, koja se nalaze u privatnom vlasništvu. Kad bi bilo više podsticajnih sredstava i povoljnih kredita ratarska, a i ostale oblasti poljoprivredne proizvodnje, mogle bi se značajno povećati. To važi i za voćarstvo. Mada je briga društva o poljoprivredi nedovoljna, gradiški ratari ne odustaju od proizvodnje. Mnogi ulaze i u rizike i povećavaju proizvodnju kukuruza, drugih vrsta žitarica, povrća i voća. Jedino je opala proizvodnja pšenice, koja se, kako kažu zemljoradnici, uopšte ne isplati. Mnogi je siju samo za svoje potrebe i radi plodoreda. Tržni viškovi pšenice često se koriste za stočnu hranu. Razlozi za smanjenje proizvodnje osnovnog hljebnog žita su prekomjerni uvoz pšenice i brašna iz Srbije, Mađarske, Hrvatske…

Gradiška

Gradiška

Proizvodnja kukuruza, za koju se veže stočarstvo, sve je veća. Zahvaljujući novim sortama visokorodnih hibrida prinosi se iz godine u godinu povećavaju. Povećava se obim proizvodnje ječma i tritikalea. Od povrtlarskih kultura najznačajniji su kupus, krompir, paprika i paradajz. U porastu je i proizvodnja soje i uljane repice, ali je to još uvijek manji obim proizvodnje od predratne.

Mnogi zemljoradnici u lijevčanskim selima opredijelili su se za proizvodnju povrća u plastenicima. U toj proizvodnji najviše uspjeha imaju domaćinstva iz Gornjih i Donjih Karajzovaca, Kočićeva, Petrovog Sela, Vakufa, Seferovaca, Laminaca, Romanovaca, Rogolja, Vilusa, Mašića, Bereka i dr. Vlasnici plastenika imaju i vlastite zalivne sisteme što im omogućava ostvarivanje velike proizvodnje i pojavljivanje na tržištu u svojstvo robnih proizvođača paprike, paradajza, sadnog materijala, jagoda i drugih proizvoda (luk, salata, karfiol, rani kupus). Sve je više zalivnih sistema i na velikim površinama koje su date u dugogodišnji zakup ili koncesije. Lijevče polje, a i posavski dio Opštine, bogati su vodom. To bogatstvo se još uvijek nedovoljno koristi, jer su zalivni sistemi prilično skupi, ali su prema riječima onih koji ih imaju veoma islativi.

Gradiški zemljoradnici su poznati i po proizvodnji cvijeća. Riječ je o plasteničkoj proizvodnji koja zahtijeva dosta ručnog rada, stalnu zaštitu… Najveći broj proizvođača cvijeća živi i radi u Gornjim Karajzovcima, Mašićima, Vilusima, Petrovom Selu, okolini Nove Topole i drugim selima.

Jedan broj domaćinstava opredijelio se za proizvodnju lubenica i jagoda. Ova proizvodnja je dosta skupa, ali i isplativa. Jagode i lubenice se najviše plasiraju na banjalučko i hercegovačko tržište.

Sve vrste povrtarske proizvodnje bi se mogle udvostručiti ukoliko bi bilo povoljnijeg kreditiranja i podsticaja. Gradiški poljoprivrednici bi pojedinim proizvodima mogli podmirivati potrebe cijele Bosne i Hercegovine i ostvarivati značajan izvoz.

Za većinu zemljoradnika poseban problem predstavlja nesigurno tržište, ali i dotrajala mehanizacija. Na području opštine ima oko 3.800 traktora, više stotina kombajna i raznih priključnih mašina. Sve je to, uglavnom, stara mehanizacija, koja je nabavljana još prije rata. Pa, ipak, ukoliko su u toku sjetve povoljni vremenski uslovi, svi sjetveni i žetveni radovi , te berba kukuruza mogu se obaviti bez većih teškoća.

Treba naglasiti da svoj doprinos u razvoju poljoprivredne proizvodnje, pored veoma dobro obrazovanih zemljoradnika – praktičara, uveliko daju Zemljoradnička zadruga „Gradiška“, Zadruga „Prodeks“, manje zadružne organizacije u Liskovcu, Dubravama, Orahovi, privatni mlinovi u Čatrnji i Novoj Topoli, Agencija za uzgoj i selekciju u stočarstvu, „Mlijekoprodukt“, zatim Agencija za pružanje stručnih usluga u poljoprivredi RS, te udruženja farmera, voćara i ratara i više privatnih poljoprivrednih preduzeća, oko pedeset poljoprivrednih apoteka i veterinarskih ambulanti kao i Agencija za lokalni razvoj.

Voćarstvo na visokoj grani

Sve više voćnjaka

Sve više voćnjaka

Proizvodnja voća trenutno ima najveću perspektivu u gradiškim i potkozarskim selima. Samo na području Jablanice više je od 90 domaćinstava ima savremene plantažne voćnjake. Na području opštine evidentirano je više od 300 plantažnih voćnjaka i to u Turjaku, Podgradcima, Grbavcima, Jablanici, Gašnici Gornjoj, Donjoj i Srednjoj Jurkovici, Cimirotima, Cerovljanima, Čatrnji, Kijavcima, Bistrici, Trebovljanima, Jelićima, Drageljima, Sovjaku, Miloševom Brdu, Mašićima… Poseban doprinos razvoju voćarstva u proteklih nekoliko godina dalo je preduzeće „Agroimpeks“, vlasništvo Nikole Vukelića, čiji se voćnjaci navodnjavaju. U ovom preduzeću svi novi zasadi zaštićeni su protivgradnim mrežama. U voćarstvu su načinjeni i novi koraci u izgradnji hladnjača za skladištenje i čuvanje voća, a u Trebovljanima preduzeće „Agroimpeks“ je podiglo i novi rasadnik voća kapaciteta preko milion sadnica. Inače, svake godine u Podkozarju, se zasadi najmanje 100.000 novih sadnica.

Gradiški kraj je posebno poznat po ratarskoj proizvodnji. Pored velike govedarske farme „Farma-Land“ u Novoj Topoli, koja se u posljednjih nekoliko godina oporavila i krenula sa povećanom proizvodnjom, na području opštine ima više stotina govedarskih, svinjogojstvenih i peradarskih farmi. Proizvođači mlijeka su najuspješniji po obimu proizvodnje u RS. Godišnje tržištu isporuče više od osam miliona litara mlijeka. Pojedinici kao što su Rajko i Žarko Švraka iz Vrbaške, Ostoja Šmitran iz Donjih Podgradaca, Samir Cimirotić iz Dubrava i drugi imaju na svojim farmama od 30 do 50 krava. Mnogi se bave i tovom junadi, svinja, bikova, pilića, ali se svi žale na neobezbijeđeno tržište, skupu stočnu hranu, nedostatak kreditnih sredstava i prekomjeran uvoz mesa i mesnih prerađevina.

Novi kilometri asfalta

Proteklih godina mnogo je učinjeno na asfaltiranju seoskih puteva. Asfaltnom trakom prekriveno je više od 100 kilometara puteva u svim dijelovima opštine. Samo jedno gradiško selo nije povezano sa centrom opštine i regionalnim putevima, a to je malo selo Kozara, koje se nalazi na istoimenoj planini, udaljenoj tridesetak kilometara od Gradiške. Mnogo je učinjeno i na izgradnji ulične rasvjete. U centrima skoro svih sela za protekle tri godine izgrađena je rasvjeta. I grad sa prigradskim naseljima promijenio je izgled. Na području grada i prigradskih naselja izgrađeno je petnaest kilometara ulica. Gotovo sva sela u Potkozarju imaju stalne autobuske veze sa gradom. Izgrađeno je i više desetina kilometara vodovodne mreže u Jelićima, Bistrici, Gornjim Trebovljanima, Miloševom Brdu, Cerovljanima i drugim selima.

Kvalitetniji život u selima

Na području opštine posebna pažnja poklanja se raznim društvenim djelatnostima. Većina škola je proteklih godina renovirana i opremljena novim učilima, a početkom ove školske godine u Vrbaškoj je predata na upotrebu novosagrađena zgrada osmogodišnje škole za koju su sredstva obezbijedile Opština i Vlada RS.

Sela su sve bogatija i nosiocima kulturnih djelatnosti. Pored školskih sekcija u Lamincima – Brezicima, Gornjim Podgradcima, Dubravama, te u Vrbaškoj djeluju kulturno-umjetnička društva, a u Turjaku, Gornjim Podgradcima i Novoj Topoli uspješno se predstavljaju izvorne pjevačke grupe.

Gradiško zdravstvo uvrštava se među najrazvijenija u Republici. U više sela djeluju ambulante Doma zdravlja. Timovi porodične medicine uspješno rade u Novoj Topoli i Gornjim Podgradcima i pokrivaju seoska područja u Potkozarju i Lijevče polju.

Sportske aktivnosti su stalno u centru pažnje. Na području opštine aktivno djeluje oko 60 sportskih organizacija i pet sportskih asocijacija. Najviše je fudbalskih klubova, čak 23, koji se takmiče u okviru više liga. Svako veće selo ima registrovan fudbalski klub. Svi sportski klubovi i asocijacije okupljaju na stotine mladih takmičara. Glavni problem u sportu predstavlja finansiranje. Iz budžeta se izdvajaju određena sredstva za finansiranje sporta, ali bez donatora mnogi klubovi ne bi mogli opstati.

Gojko Šerbula

Oznake:

Ostavite komentar