Home » Ratarstvo » Sve što ste htjeli znati o pumpama

Sve što ste htjeli znati o pumpama

…a niste imali gdje da pitate.

Ne kupujte pumpu dok ne isplanirate cijeli sistem za navodnjavanje! Mnogi ljudi potroše velike svote novca tako što prvo kupe pumpu, a tek zatim otkriju da ona ne odgovara njihovom sistemu za navodnjavanje. Prvo isplanirajte pa zatim kupite!

Na mnogim prodatim pumpama se nalaze etikete čiji sadržaj ne odgovara njihovim mogućnostima. Na njima je često napisano da one obavljaju dvije ili više funkcija, ali je “zaboravljeno” da to ne mogu istovremeno. Priznaćete da natpis da je automobil planiran za pet putnika i ide 200 km na sat ne odgovara u potpunosti istini jer on zaista može primiti pet putnika, ali će maksimalnu brzinu ostvariti ako je u njemu samo jedan. Slično je i sa pumpama.

Svrha pumpi – Većina pumpi je projektovano da uzima vodu iz statičnih izvora i da ih prebacuje na drugu lokaciju. Na primjer, pumpa uzima vodu iz jezera i prebacuje u sistem za navodnjavanje. To radi pod pritiskom od 3 atmosfere, a nama je neophodan pritisak od 5 atmosfera. Za prevazilaženje te razlike su nam potrebne dodatne, veće pumpe koje podižu vodu.

Tipovi pumpi - Pumpe koje se koriste za navodnjavanje se dijele na električne i pumpe na gorivo (benzin, dizel, propan i slično). Pumpe koje troše gorivo za jednak posao zahtijevaju više konjskih snaga pa se zbog toga električne pumpe i koriste češće.

Obične pumpe rade na principu “zarobljavanja” određene količine vode. Ove pumpe mogu raditi pomoću klipova, valjkastih cijevi ili pregrada. One  se koriste za pomjeranje gustih tečnosti, ili stvaranje vrlo visokih pritisaka. Koriste se za ubrizgavanje đubriva, kao sprej, vazdušni kompresori ili hidraulički sistemi u mašinama.

Eduktorske pumpe su specijalne vrste pumpi bez pokretnih dijelova koje koriste kinetičku energiju jednog fluida da bi povećao pritisak na drugi.

Centrifugalne pumpe predstavljaju daleko najrasprostranjeniju vrstu pumpi za navodnjavanje. Centrifugalne pumpe koriste impelere koji rotiraju i stvaraju centrifugalnu silu koja pokreće vodu. Ove pumpe su često višeetapne što znači da imaju više impelera gdje voda protiče od jednog do drugog pri čemu se pritisak koji vod vrši na te lopatice pojačava. Ove pumpe imaju ventile kojim se upravlja protokom vode.

Usisavajuća pumpa je najčešće korišćeni tip centrifugalne pumpe i skoro sve pokretne pumpe su ovog tipa. Tipična pumpa je tijesno povezana sa električnim motorom i prikačena je na njegov rotor na koji je zavrnuta i čini jednu cjelinu. Voda ulazi u pumpu sa jedne strane (na sredini), a izlazi pri vrhu druge strane. Ovu vrstu pumpe treba staviti na postolje iznad nivoa vode kada se vrši isisavanje iz rijeke ili jezera.

Voda koja život znači

Voda koja život znači

Potopljive pumpe se instaliraju (uključujući i motor) kompletno ispod vode. I ovdje su pumpa i motor iskombinovani da čine jednu cjelinu. Obično su oblika dugog cilindra tako da se pumpa može spustiti u bunar za koje su uglavnom dizajnirane, ali se mogu spustiti i na dno rijeke ili jezera. ^esta metoda za postavljanje ovih pumpi je i kod drvenih dokova gdje se one vezuju za pojedinačni stub. One su efikasnije jer samo istiskuju vodu, a ne moraju da je i usisavaju.

Turbinske pumpe su podvrsta potopljivih pumpi prikačenih na motor koji se nalazi iznad vode. Turbine su veoma efikasne i obično veće pumpe rade na ovom principu. Obično se koriste u gradskim vodovodima. Koriste se za zalivanje parkova i velikih travnatih površina. Turbine se montiraju u betonske podrume koji se nalaze na nižem nivou od jezera i u njih po zakonu spojenih posuda i gravitacije otiče voda.

Izbor pumpe

1. Procjenite vodne kapacitete kojim raspolažete kao i svoje potrebe i na osnovu toga odredite preliminarni tip pumpe koja vam je neophodna.

2. Koristeći prvi preliminarni izbor napravite prvu skicu vašeg sistema za navodnjavanje.

3. Kada ste napravili prvi nacrt sistema za navodnjavanje možda možete napraviti izbor konkretne pumpe zasnovane na vašem nacrtu. Da li bi neka druga pumpa smanjila troškove navodnjavanja ili povećala učinak? Uzmite u obzir sve opcije.

4. Vratite se još jednom na skicu vašeg sistema za navodnjavanje, da li izabrana pumpa zadovoljava sve zacrtane uslove? Izbor prave pumpe je ustvari izbor efikasnog balansa između efikasne pumpe i efikasnog sistema za navodnjavanje. Obavjestite svog prodavca, a on će vam ponuditi pravi tip pumpe, možda će biti u pitanju i neki novi, vama potpuno nepoznat, model sa performansama idealnim za vaš sistem za navodnjavanje.

Grafikon pumpe

Kriva pumpe koju crtamo na grafikonu je jednostavna linija koja pokazuje karakteristike određene pumpe. Obaveza proizvođača je da napravi krivu pumpe koju iznosi na tržište. Svaki tip ima svoju posebnu karakterističnu krivu i ona pokazuje odnos između protoka i pritiska. Zapamtite, taj odnos je uvijek obrnuto proporcionalan i što se voda podiže na viši nivo raspolaže se sa manjom količinom. Za svaki motor postoje dvije varijable koje određuju performanse pumpe. Prva je jačina motora odnosno broj konjskih snaga, a druga je veličina impelera. Na nekim grafikonima se pojavljuje i pojam efikasnosti pumpe koja podrazumjeva veću produktivnost pumpe uz manju potrošnju energije.

Kontrola pumpe

U posljednje vrijeme se kontrola nad radom pumpe sve više automatizuje. Zbog toga su neki dijelovi opreme postali skoro neizostavni:

Tajmer – Bilo koji električni tajmer može biti korišćen za mjerenje vremenskih podataka potrebnih za rad pumpe.

Prekidač – Većina bunarskih pumpi su kontrolisane pomoću prekidača. Oni rade tako što se uključe kad opadne pritisak na cijevi, a isključe kada on poraste. NJihovo vrijeme aktiviranja se može podesiti, a uglavnom se kreću u rasponu od 3 do 5 atmosfera. Postoje i prekidači koji se aktiviraju na promjenu količine vode u pumpi.

Kontrolor navodnjavanja – Većina kontrolora imaju u sebi integrisan sistem za pokretanje pumpe. Jednostavno se spoje kontakti i pumpa kreće sa radom. Uglavnom rade pod jednosmjernim naponom od 24 V.

http://www.irrigationtutorials.com/pump.htm (savjeti Džesa Strajkera)

Ukoliko želite da pročitate ovaj tekst nakon ispravljenih grešaka i sugestija stručnjaka pročitajte ovdje

Facebook Komentari

4 komentara

  1. Postovani, Slobodan sam predloziti Vam da u vezi pumpi za navodnjavanje i odvodnjavanje u poljoprivredi postavite na sajtu “poljoprivreda i selo” ovaj link: http://pumpnastanica.services.officelive.com/contactus.aspx Tu mozete i Vi postaviti pitanje diplomiranom masinskom inzenjeru – hidroenergeticaru i dobicete strucan odgovor ili uputstvo kako doci do pravog odgovora. Oblasti: osobine pumpi, izbor tehnicki najpovoljnije pumpe, dimenzije potrebnog cevovoda. Prema Vasim pitanjima formirace se sadrzaj sajta “http://pumpnastanica.services.officelive.com” tako da cete moci uputiti korisnike Vaseg sajta na vec gotove odgovore. Ovo radim potpuno besplatno. — JVP “VODE VOJVODINE” Novi Sad http://www.vodevojvodine.com

  2. Treba razlikovati pumpu i njen pogonski motor kao zasebne masine. Kada su spregnuti pumpa i motorom zajedno su pumpni agregat. Jedna te ista pumpa spregnuta sa razlicitim motorima daje razlicit pritisak i protok.
    Na primer pumpa sa motorom od 980 obrtaja u minuti ako se spregne sa motorom od 1470 obrtaja u minuti davace za 50% veci protok, i 2.2 puta veci pritisak ali ce zahtevati 3.5 puta vecu snagu. (primer: 980 obrtaja, 3 bar,10 l/s 4.5 kW na 1470 obrtaja postaje: 6.6 bar, 15 l/s, 16 kW)

  3. EDUKTORSKE pumpe ne postoje, izuzev ako nije u pitanju novi patent koji nije objavljen u javnosti.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>